Kompensacja przyrodnicza gniazd sroki. Platformy lęgowe dla ptaków

Sroka Pica pica to pospolicie występujący w Polsce ptak z rodziny krukowatych. Jest on bardzo łatwy do identyfikacji dzięki charakterystycznemu czarno-białemu upierzeniu i długim sterówkom ogona. W miastach zakłada gniazda na drzewach najchętniej na topolach.

Sroka Pica pica

Fot. PTASIDOM.com | Czarne pióra sroki pica pica posiadają metaliczny połysk powstały na skutek rozproszenia światła w strukturach pióra ptaka.

Gdzie w mieście najłatwiej spotkać srokę?

Naturalnym miejscem występowania srok były pierwotnie:

wszelkiego rodzaju zakrzewienia, okrajki leśne i tereny nadrzeczne. Obecnie, na skutek zmniejszenia swojego lęku przed człowiekiem, można je również spotkać przez cały rok:

  • w pobliżu osad ludzkich,
  • wsi,
  • osiedli miejskich,
  • w parkach,
  • ogrodach.

Jest to generalnie ptak osiadły, nie odbywa wędrówek. W związku z powszechnym zasiedlaniem terenów miejskich przez sroki, które zakładają gniazda na drzewach. Najchętniej wybierają do tego celu topole, które są wysokie i mają gęste konary. Topole nie są jednak drzewami długowiecznymi i często zdarza się, że zagrażają one w szczególności
w mieście bezpieczeństwu publicznemu. Niezbędne jest wówczas ścięcie chorego drzewa. Niestety na skutek tego działania zniszczeniu ulegnie również siedlisko sroki.  Niezbędne jest wówczas przeprowadzenie kompensacji przyrodniczej w postaci zawieszenia platformy lęgowej dla sroki.

Sztuczne gniazdo

Fot. PTASIDOM.com | platforma lęgowa dla sroki wykonana z polskiej wikliny. Wiklina jest naturalna, odporna na czynniki atmosferyczne. Ptaki chętnie ją zasiedlają.

Co jest pożywieniem srok? Poznaj 5 największych przysmaków sroki

W skład pokarmu sroki mogą wchodzić:

  1. bezkręgowce (dżdżownice, owady i ich larwy, pająki);
  2. kręgowce (traszki, myszy);
  3. pokarm pochodzenia roślinnego (nasiona, ziarna i owoce);
  4. jaja i pisklęta innych ptaków;
  5. odpadki wyrzucone przez człowieka i padlina.

Jak wygląda gniazdo i lęgi?

Gniazdo sroki ma charakterystyczny kształt kuli zbudowanej z gałęzi, a w środku niej znajduje się posłanie, m.in. z błota, liści, traw oraz piór. Jest ono zwykle zlokalizowane
w wysokich koronach drzew. Gniazdo srok w kolejnych latach może być wykorzystywane przez inne gatunki ptaków. Sroki chętnie też zasiedlają platformy lęgowe dla ptaków.

Samica składa od 5 do 9 jaj. Pisklęta są gniazdownikami, muszą więc przebywać przez około 3 tygodnie w gnieździe pod opieką rodziców, którzy bronią ich bardzo odważnie, atakując
i dziobiąc napastnika.

Fot. PTASIDOM.com | Sroka odpoczywająca na balkonie wysokiego bloku mieszkalnego. Parapety
i poręcze to miejsca które ptaki wykorzystają do odpoczynku podczas żerowania i lokalnych przelotów.

Czy sroki kradną?

Sroki należą do rodziny krukowatych – oznacza to, że są jednym z najinteligentniejszych gatunków ptaków. Pozytywnie zdały test lustra który polega na rozpoznaniu siebie w odbiciu lustrzanym. Są to ptaki ciekawskie, hałaśliwe i towarzyskie o wykształconych zachowaniach społecznych. Mogą być jednak bardzo podejrzliwe i czujne gdy zauważą niebezpieczeństwo. Mają również niezwykłą pamięć – potrafią bezbłędnie znajdować miejsca w których ukryły zapasy. Najnowsze badania ujawniły, że wbrew przesądom nie zwracają one wyjątkowej uwagi na błyszczące przedmioty, a nawet początkowo się ich boją.

Fot. PTASIDOM.com |  Sroka Pica pica żerująca w parku miejskim. Dżdżownice, owady i ich larwy oraz pająki to składniki pożywienia sroki.

 Czy sroki są pod ochroną?

Sroka jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową. Oznacza to, że gatunek jest pod ochroną, jednak regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ) może wydać odstępstwa od zakazu niszczenia gniazd sroki i w uzasadnionych przypadkach wydać zgodę na zniszczenia ich gniazda. Żeby uzyskać zgodę RDOŚ należy złożyć wniosek na umyślne niszczenie gniazda sroki. Jednakże w takich przypadkach niezbędna jest rekompensata utraty siedliska i przeprowadzenie tak zwanej kompensacji przyrodniczej utraconego gniazda (siedliska) sroki. Kompensację przyrodniczą najczęściej wykonuje się poprzez montaż platformy lęgowej dla sroki (sztucznego gniazda dla sroki).

Obecnie obserwuje się umiarkowany wzrost liczebności gatunku, stan populacji w srok Polsce jest więc stabilny.

Fot. PTASIDOM.com |  Sztuczne gniazdo dla sroki / platforma lęgowa dla ptaków. Platformy lęgowe wykorzystywane są do prowadzenia kompensacji przyrodniczej utraconych gniazd oraz do czynnej ochrony przyrody.

 Jakie są największe zagrożenia dla srok żyjących w ekosystemach miejskich?

Poszczególne osobniki tego gatunku mogą być narażone m.in. na takie niebezpieczeństwa jak:

  • drapieżnictwo i plądrowanie gniazd (przez kunę czy większe ptaki drapieżne)
  • wycinka drzew wraz z używanymi gniazdami srok – dlatego przed każdą wycinką drzew lub krzewów warto skonsultować się z ekspertem ornitologiem.
  • kolizje z budynkami i szklanymi ekranami
  • pasożyty, choroby

Jeżeli zainteresował Cię artykuł i chciałbyś uzyskać więcej informacji na temat kompensacji przyrodniczej gniazd sroki, platformy lęgowych dla ptaków oraz jak postępować
z gniazdem sroki podczas realizacji inwestycji
jesteśmy do Twojej dyspozycji biuro@ptasidom.com

Tekst K. Malinowska | Fot. PTASIDOM.com budki lęgowe dla ptaków i schrony dla nietoperzy.

Wieszanie budek lęgowych na wysokości

Wieszanie budek lęgowych

Dzięki wykorzystaniu technik linowych mamy możliwość montażu budek lęgowych dla ptaków i schronów dla nietoperzy w miejscach takich jak wysokie budynki, wieżowce, wieże kościołów, drzewa, i w tym podobnych niedostępnych miejscach. Gdzie nie jest to możliwe bez zastosowania techniki alpinistycznej.

Wieszanie budek lęgowych na wysokości

Fot. Sprzęt jaki wykorzystujemy w swojej pracy podczas wieszania budek lęgowych w niedostępnych miejscach. Fot Airwork

Budka lęgowa dla ptaków – montaż na budynkach i innych niedostępnych miejscach

Wiele z lokalizacji odpowiednich do montażu budek lęgowych dla ptaków to miejsca położone na znacznej wysokości, trudno dostępne dla drapieżników. Powoduje to, że wykorzystanie standardowych metod takich jak użycie drabiny nie sprawdza się przy tym zadaniu. Dostęp liniowy to forma pracy na wysokości, podczas której wykorzystywane są dwie liny (robocza i asekuracyjna) w celu przemieszczania się w pionie.

Czyszczenie budek dla ptaków

Fot. Uprząż to podstawowe narzędzie w pracy alpinisty. Fot. Airwork

Podczas pracy przy montowaniu budek lęgowych dla ptaków na dużych wysokościach wykorzystujemy specjalistyczny, atestowany sprzęt ochrony osobistej. Przy jego użyciu i zastosowaniu odpowiednich metod dostępu linowego jesteśmy w stanie dotrzeć do stanowiska pracy, a następnie w kontrolowany sposób przemieszczać się np. po ścianie budynku, pniu drzewa, itp. Alpinizm przemysłowy pozwala na bezpieczne, wydajne i efektywne wykonanie prac na wysokościach.

alpinistyczne wieszanie budek

Fot. Podczas prac wysokościowych przy montażu lub czyszczeniu i konserwacji budek dla ptaków bardzo ważna jest również ochrona głowy. W tym celu stosujemy atestowane kaski ochronne. Fot. Airwork

Zasady montażu skrzynek lęgowych dla ptaków

 Skrzynki lęgowe dla ptaków przymocowuje się najczęściej do pnia drzewa, gałęzi, tyczki, ściany budynku, słupa. Do ich zamocowania można wykorzystać gwoździe, wkręty, sznurek nylonowy, opaski samozaciskowe lub drut. Podczas montażu budek lęgowych na budynku staramy się umieszczać skrzynki w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi (ze względów bezpieczeństwa) od strony północno–wschodniej. Należy unikać otwartych, nasłonecznionych ścian budynków.

Otwór wlotowy powinien być skierowany w stronę wschodnią, gdyż z tego kierunku najrzadziej wieją wiatry w Polsce, w związku z czym zacinający deszcz nie dostaje się do skrzynki. W miastach dobrymi miejscami do powieszenia skrzynek są parki i skwery. Dotyczy to szczególnie typów A, A1, B, D, P oraz skrzynki dla pełzacza.

Półki lęgowe dla oknówek wieszamy pod okapami na ścianach budynków, pergoli i pod mostami. Skrzynki lęgowe dla jerzyków zazwyczaj umieszczamy wysoko w strefie stropodachów wieżowców. I gdy na budynku niema rusztowania jest to niemal niemożliwe. Wówczas stosujemy technikę alpinistyczną.

przyżąd zjazdowy do wieszania budek

Fot. Podczas prac przy montażu lub czyszczeniu budek lęgowych używamy również innych urządzeń alpinistycznych jak np. przyrząd zjazdowy. Fot. Airwork

Wieszanie i czyszczenie budek lęgowych na budynkach

Wysokości umieszczenia skrzynek są różne, w zależności od miejsca do dyspozycji i obecności drapieżników, które występują na danym terenie. Skrzynki lęgowe dla pójdźki należy wieszać jeszcze wyżej, w koronach drzew na wysokości 6–8 m. Przyjęte jest, że budki nie powinny wystawać ponad korony drzew. Dla jerzyka odpowiednia wysokość to przynajmniej 8 m. Skrzynki półotwarte typu P wiesza się na wysokości 2–8 m na ścianach domów itp. niedostępnych dla drapieżników.

Bardzo ważne jest również okresowe czyszczenie budek lęgowych jak również ich cykliczna konserwacja. Tylko budki lęgowe utrzymywane w odpowiedniej czystości spełniają w pełni swoją rolę. Należy również pamiętać o względach bezpieczeństwa, tak żeby źle zamontowana budka lęgowa po prostu nie odpadła od budynku.