Lekki beton z którego wytwarza się budki lęgowe betonowe klasyfikowany jest na podstawie gęstości objętościowej, która nie może być większa niż 2 kg/dm3.  Wyróżniamy dwa główne rodzaje betonu lekkiego: kruszywowy oraz komórkowy (rolę kruszywa pełni piana bądź gaz, który tworzy pory w betonie). Betonowe budki lęgowe dla ptaków, muszą być lekkie, żeby w łatwy sposób można było je transportować, wieszać, czyścić oraz konserwować przynajmniej raz w roku.

Lekki beton z którego wytwarza się budki lęgowe betonowe klasyfikowany jest na podstawie gęstości objętościowej, która nie może być większa niż 2 kg/dm3.  Wyróżniamy dwa główne rodzaje betonu lekkiego: kruszywowy oraz komórkowy (rolę kruszywa pełni piana bądź gaz, który tworzy pory w betonie). Betonowe budki lęgowe dla ptaków, muszą być lekkie, żeby w łatwy sposób można było je transportować, wieszać, czyścić oraz konserwować przynajmniej raz w roku.

 Jak wytwarza się lekki beton do betonowych budek lęgowych?

W celu wyprodukowania betonu lekkiego stosuje się kruszywa lekkie (sztuczne lub pochodzenia organicznego) takie jak:

Kruszywa sztuczne do wytwarzania lekkiego betonu

  • Keramzyt
  • Łupkoporyt,
  • Glinoporyt,
  • Popiołoporyt,
  • żużel granulowany,
  • żużel paleniskowy,
  • pumeks hutniczy (zaniechana produkcja),

Kruszywo do skrzynek dla ptaków

Fot. Kruszywa różnych frakcji podczas badań nad doborem ziaren o najlepszym dopasowaniu tak żeby uzyskać optymalna masę i wytrzymałość betonowych budek lęgowych.

Kruszywa pochodzenia organicznego

  • typ włóknisty,
    • Wiórki drzewne,
    • Słoma rzepakowa,
    • Włókniny,
  • typ rozdrobniony,
    • strużka stolarniana,
    • zrębki drzewne,
    • sieczka roślin słomianych (rzepak, zboże, sitowie, trzcina),
    • spieniony polistyren,
    • rozdrobnione wyroby gumowe,
  • typ pylasty,
    • trociny,
    • mączka drzewna.

Oprócz potrzeby uzyskania lekkich konstrukcji np. do wytwarzania trocinobetonowych budek lęgowych dla ptaków stosowanie kruszywa lekkiego wyniknęło także z malejących zasobów kruszyw skalnych oraz konieczności zużytkowania odpadów przemysłowych.  Dodatkowo oprócz aspektu zagospodarowania odpadów dużym plusem jest niska cena takiego kruszywa, łatwy dostęp do surowców, prostota produkcji, a także fakt iż wytworzone kruszywo cechuje się wysoką jednorodnością – co nie zawsze jest spotykanie w przypadku kruszyw naturalnych.

Badanie wytrzymałości betonu do produkcji budek lęgowych

Fot. Badanie właściwości lekkich betonów do wytwarzania budek lęgowych keramzytowych i trocinobetonowych

 Poznaj 5 składników niezbędnych do wytworzenia betonowych budek lęgowych dla ptaków.

 Podobnie jak w przypadku betonu zwykłego do podstawowych komponentów betonu lekkiego należą:

Składnik 1

cement – najczęściej portlandzki, ale coraz częściej wykorzystuje się cementy z dodatkami pochodzącymi z recyklingu. Najczęściej stosowane są cementy z zawartością do 30% domieszek. Najnowsza norma (dotycząca parametrów cementu) ma umożliwić cementownią możliwość stosowania w produkcji dodatków do cementu w ilości 50%. Poskutkuje to jednak pogorszeniem jego właściwości o około 20%. Niższa będzie wówczas cena cementu,

Składnik 2

kruszywo (oprócz lekkiego) – stosowany jest piasek płukany frakcji najlepiej 0–2 mm,

Składnik 3

dodatki – pełnią dwojaką rolę; stosowane jako mikrokruszywo bądź  jako zastąpienie części cementu oraz poprawa właściwości oraz urabialności betonu,

Składnik 4

domieszki  – najczęściej poprawiające urabialność oraz napowietrzające (dodatkowe „odchudzenie” betonu). Dzięki domieszkom możliwe jest osiągnięcie właściwości betonu jakich nie byli byśmy wstanie uzyskać przy zastosowaniu samego cementu

Składnik 5

woda – wymagania takie jak dla betonu zwykłego. Jednak nie każda „woda jest mokra tak samo” do produkcji keramzytowych budek lęgowych ptasidom.com używamy tak zwanej „wody żywej” strukturyzowanej szungitem (rodzaj minerału o najwyższej zawartości pierwiastka węgla – do 99% masy. Dzięki budowie fulerenowej C60 szungit ma zdolność do ustrukturowania wody w taki sposób, że nadaje mieszaninie a co za tym idzie również budką lęgowym doskonałe właściwości. Dzięki temu ptaki chętnie wybierają keramzytowe budki lęgowe.

Budki lęgowe w laboratorium
Badania budek betonowych

Fot. Przygotowywanie próbek do badań wytrzymałościowych lekkich betonów do skrzynek lęgowych wykonanych z betonu

Trudno o jedną i doskonałą recepturę betonu lekkiego, dlatego najczęściej stosowane są metody doświadczalne, które polegają na:

  1. ustaleniu wymaganego uziarnienia oraz ilości kruszywa,
  2. ustalenie ilości cementu oraz ewentualnych dodatków,
  3. ustalenie optymalnej ilości wody.

Następnie wykonuje się mieszanki a z nich próbki testowe następnie bada się wytrzymałość betonu. Na podstawie uzyskiwanych wyników dokonuje się korekty składu, a w efekcie końcowym ustalenie ostatecznej receptury mieszaniny do produkcji budek lęgowych.

Najwięcej problemów sprawia frakcja 0–4 mm gdyż jej skład i udział poszczególnych frakcji w jej ramach jest bardzo zmienny. Często gdy brakuje ziaren do 0,125 mm stosuje się wcześniej wspomniane mikrokruszywo, najczęściej w postaci popiołu lotnego.

Należy również pamiętać-  że podczas mieszania kruszywo lekkie zagęszcza się, dlatego należy przyjąć o ok 5–10 %  na 1 m3 więcej kruszywa niż wynosi  jego gęstość nasypowa.

Ilość użytego cementu zależy głównie od założonego składu kruszywowego oraz planowanej wytrzymałości betonu. Natomiast ilość wody determinowana jest  planowaną konsystencją i waha się przeważnie w zakresie 240–320 l/m3

Keramzytobeton w formie

Fot. Zagęszczanie próbki z mieszaniną keramzytobetonową w formie do badania właściwości próbek

Lekkość – to jedna z najważniejszych cech keramzytowych budek lęgowych.

Jedną z ważniejszych cech budek lęgowych keramzytowych jest ich niewielka waga. Budki lęgowe wykonane z keramzytu są o ok 40% lżejsze od budek wykonanych z klasycznego betonu gdzie jako kruszywo używa się piasek. Dzięki niższej wadze, budki lęgowe dla ptaków wykonane z keramzytu są łatwiejsze w montażu, łatwiej się je transportuje oraz są bezpieczniejsze. Ptaki chętnie wybierają je do wyprowadzenia lęgów ze względu na ich bardzo dobre parametry termiczne. Budki lęgowe keramzytowe wolniej się nagrzewają i utrzymują komfortową dla ptaków temperaturę wewnątrz budki.

 

Literatura: Zygmunt Jamroży, Beton i Jego Technologie, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 2016

Tekst, fot. | PtasiDom.com | Budki lęgowe dla ptaków